خازن یکی از قطعات مهم کولر گازی است و وظیفه دارد برق لازم برای راه اندازی و ادامه کار کمپرسور و فن را تامین کند. وقتی خازن می سوزد یا ظرفیت آن کاهش پیدا می کند، کولر ممکن است به خوبی روشن نشود، باد گرم بزند، صدای ناهنجاری داشته باشد یا پس از چند دقیقه خاموش شود. به همین دلیل، شناخت علت های خرابی خازن می تواند از آسیب بیشتر به موتور و کمپرسور جلوگیری کند.
سوختن خازن معمولا به دلیل فشار زیاد، گرمای محیط، نوسان برق یا فرسودگی خود قطعه اتفاق می افتد. البته کثیف بودن فیلترها و کندانسور نیز باعث می شود کولر برای خنک کردن محیط بیشتر کار کند و فشار بیشتری به خازن وارد شود. اگر کولر به سختی روشن می شود یا صدای غیرعادی دارد، بهتر است دستگاه را خاموش کنید و بررسی خازن را به تعمیرکار متخصص بسپارید. ما در این مقاله از سایت ایوولی قرار است به دلایل و علت سوختن خازن کولرگازی بپردازیم.
خازن کولر گازی چیست و چه کاربردی دارد؟
خازن کولر گازی یک قطعه استوانه ای کوچک است که مانند یک باتری موقت، انرژی الکتریکی را درون خود ذخیره می کند. برق شهری به تنهایی توان کافی برای روشن کردن موتورهای سنگین کولر را در لحظه شروع کار ندارد. به همین دلیل، خازن انرژی ذخیره شده خود را در کسری از ثانیه آزاد می کند تا شوک اولیه لازم برای به حرکت درآوردن کمپرسور و فن تامین شود.
کاربرد اصلی این قطعه در کولر گازی، راه اندازی سریع موتورها و پایدار نگه داشتن جریان برق در طول کارکرد دستگاه است. خازن علاوه بر استارت اولیه، ولتاژ برق را تنظیم می کند تا موتور فن و کمپرسور بدون نوسان و با راندمان مناسب به کار خود ادامه دهند. بنابراین، عملکرد درست خازن مانع از فشار مضاعف به موتور می شود و طول عمر مفید سیستم سرمایشی را افزایش می دهد.

علل سوختن خازن کولر گازی چیست؟
علت سوختن خازن کولر گازی میتواند بهدلیل نوسانات ولتاژ، پایان عمر مفید خازن، حرارت زیاد محیط، استفاده از خازن نامرغوب و… باشد. در ادامه رایجترین دلایل سوختن خازن در کولر گازی را بیان میکنیم.
1. نوسانات ولتاژ
نوسانات مکرر و شدید برق شهری، بهویژه افت یا افزایش ناگهانی ولتاژ، باعث افزایش دمای داخلی خازن میگردد. این نوسانات میتوانند باعث داغشدن بیش از حد خازن و تخریب عایق داخلی آن شوند؛ در نتیجه منجر به سوختن خازن میگردد.
کولر گازی ایوولی 26000 گرند سرمایش و گرمایش مدل EVT1–26K-MD-1
2. پایان عمر مفید خازن
خازنها دارای عمر مشخصی هستند و معمولاً پس از چند سال کارکرد، ظرفیت آنها کاهش مییابد. کاهش ظرفیت، باعث افزایش فشار الکتریکی و سوختن خازن کولر گازی میشود. عمر مفید یک خازن معمولاً بین 5 تا 10 سال است.
3. حرارت زیاد محیط
نصب کولر در محیطهای بسیار گرم میتواند علت سوختن خازن کولر گازی باشد، چراکه باعث افزایش دمای خازن میشود. در واقع حرارت بالا روند فرسایش داخلی خازن را سرعت میبخشد.
4. استفاده از خازن نامرغوب یا نصب نادرست خازن
خازنهایی که کیفیت پایینی دارند یا از برندهای متفرقه هستند، معمولاً از مواد اولیه ضعیف ساخته میشوند. این خازنها مقاومت حرارتی و تحمل ولتاژ مناسبی ندارند و زودتر از حالت استاندارد دچار آسیب میشوند. همچنین اتصال نادرست پایههای خازن یا جایگذاری نامناسب خازن میتواند منجر به بروز اختلال در عملکرد و در نهایت سوختن خازن شود.
5. بار اضافی یا خرابی کمپرسور یا فن
نیمسوز شدن کمپرسور یا فن نیز میتواند علت سوختن خازن کولر گازی باشد؛ زیرا باعث میشوند خازن بیش از حد، جریان بکشد. این فشار بالا باعث داغشدن و ازکارافتادن خازن کولر گازی میگردد.
کولر گازی ایوولی 24000 الگانت سرمایش و گرمایش مدل EVCIS–24K-UV
علائم خرابی خازن کولر گازی
در بخش قبل، علت سوختن خازن کولر گازی بررسی گردید. حال باید علائم خرابی خازن کولر گازی را که معمولاً قابلتشخیص هستند، بدانیم. باید توجه داشت که اگر این علائم بهموقع تشخیص و رفع شوند، میتوان از آسیبدیدگی سایر قطعات جلوگیری کرد. در ادامه مهمترین نشانههای سوختن یا خرابی خازن کولرهای گازی را بررسی میکنیم.
1. روشننشدن کمپرسور یا فن یا بروز صدای غیرمعمول
زمانی که کولر گازی روشن بشود؛ ولی کمپرسور یا فن کار نکند، یعنی برق به سیستم میرسد، اما موتور راه نمیافتد؛ چون خازن قادر به راهاندازی آن نیست. این مسئله یکی از اولین و رایجترین نشانهها در خرابی کامل یا نیمسوز شدن خازن کولر گازی است. البته اگر فقط فن راهاندازی نشود، نشان از سوختن خازن فن کولر گازی است.
همچنین اگر خازن خراب شده باشد، ممکن است کمپرسور یا فن در تلاش برای راهاندازی باشند؛ اما چون خازن بهدرستی کار نمیکند، لرزش یا صدای غیرمعمول شنیده میشود.
2. بوی سوختگی یا تغییر شکل ظاهری خازن
اگر خازن بهصورت فیزیکی آسیبدیده باشد، اغلب نشانههایی مثل بادکردگی، ترکخوردن، نشت مواد داخلی یا تغییر رنگ دارد. بوی سوختگی نیز یکی از نشانههای مشخص سوختن خازن کولر گازی است.
3. کاهش سرمایش دستگاه
اگر خازن ضعیف شده باشد، راهاندازی فن یا کمپرسور بهدرستی انجام نمیشود. این باعث کاهش سرمایش دستگاه میشود.
4. پریدن فیوز یا قطعشدن برق دستگاه
سوختن خازن کولر گازی میتواند باعث اتصال کوتاه در مدار شود که منجر به پریدن فیوز یا قطعشدن برق مدار ایمنی داخلی کولر میشود. البته این نشانه میتواند با سایر مشکلات الکتریکی مشترک باشد.
5. مقادیر غیرعادی در تست خازن کولر گازی
با استفاده از مولتیمتر یا ابزار اندازهگیری ظرفیت خازن، میتوان دید که مقدار ظرفیت نهایی خازن بسیار پایینتر از مقدار درجشده روی بدنه آن است یا حتی مقدار صفر نشان میدهد. این بررسی در عیبیابی فنی دقیقتر، نقش مهمی دارد.

تست خازن کولر گازی
تست خازن کولر گازی با استفاده از یک مولتیمتر با قابلیت اندازهگیری ظرفیت خازن انجام میشود. پیش از انجام تست، برق دستگاه را قطع کرده و خازن را از محل نصب جدا نموده یا حداقل سیمهای متصل به آن را قطع کنید.
باید توجه داشت که ممکن است خازن بعد از قطع برق، بار الکتریکی ذخیرهشده داشته باشد. پس بهتر است با استفاده از یک پیچگوشتی عایقدار دوپایه خازن را به یکدیگر اتصال دهید تا تخلیه انجام شود.
برای تست خازن در ابتدا مولتیمتر را روی حالت تست ظرفیت (علامت µF) تنظیم و پروبهای مولتیمتر را به دو ترمینال خازن متصل کنید. در این مرحله عدد نمایشدادهشده را با مقدار روی بدنه خازن مقایسه کنید. اگر مقدار نمایشدادهشده در محدوده مشخصات خازن باشد، خازن سالم و در غیر این صورت، خراب یا سوخته است.
چه موارد طول عمر خازن کولرگازی را افزایش می دهد؟
حال که با اهمیت خازن آشنا شدید، با رعایت چند نکته ساده مانند استفاده از محافظ برق، تمیز کردن فیلترها و سرویس منظم دستگاه می توان عمر خازن را بیشتر کرد. این کارها فشار واردشده به کولر را کم کرده و باعث می شود خازن مدت بیشتری سالم و درست کار کند. در ادامه مواردی که باعث افزایش طول عمر خازن می شود، اشاره شده است.
- از محافظ برق استفاده کنید.
- فیلترهای کولر را مرتب تمیز کنید.
- کولر را به طور منظم سرویس کنید.
- کندانسور بیرونی را از گرد و خاک پاک کنید.
- کولر را در دمای خیلی پایین، مثل ۱۶ درجه، طولانی مدت روشن نگذارید.
- اگر برق خانه نوسان دارد، از روشن کردن کولر بدون محافظ خودداری کنید.
- در صورت شنیدن صدای غیر عادی یا سخت روشن شدن کولر، دستگاه را خاموش کنید.
- خازن خراب یا ضعیف را به موقع تعویض کنید.
ظرفیت خازن کولرهای گازی
همیشه هنگام تعویض، ظرفیت خازن باید دقیقاً مطابق با مقدار درجشده روی نمونه اصلی یا دفترچه راهنما باشد. در ادامه جدول ظرفیت خازن کولر گازی آمده است.
| ظرفیت سرمایشی کولر گازی (BTU) | ظرفیت خازن (میکروفاراد) |
| 9 تا 12 هزار | 25 الی 35 |
| 18 تا 24 هزار | 35 الی 50 |
| 30 هزار و بالاتر | 50 الی 60 |

کولر گازی پنجرهای
کولر گازی پنجره ای نوعی سیستم سرمایشی یکتکه است که تمامی اجزای اصلی آن مانند کمپرسور، کندانسور، فن و مدار الکتریکی در یک جعبه فلزی قرار دارند. کولرهای گازی نوع پنجرهای معمولاً در قاب پنجره یا حفرهای در دیوار نصب میشوند و برای فضاهای کوچک طراحی شدهاند. نصب آسان، هزینه پایینتر نسبت به اسپلیتها، عدم نیاز به یونیت خارجی مجزا و کارآیی مناسب برای محیطهای کوچک از مزایای کولرهای گازی پنجرهای است.
خازن کولر گازی پنجرهای
یکی از سؤالات رایج در هنگام عیبیابی دستگاه این است که خازن کولر گازی پنجرهای کجاست؟ برای تست یا تعویض خازن کولر گازی پنجرهای، معمولاً باید به جعبه برق دستگاه که در نزدیکی کمپرسور و در بخش کناری یا پشتی دستگاه قرار دارد، دسترسی پیدا کنید.
نتیجه گیری
در این مقاله علت سوختن خازن کولر گازی و علائم آن بررسی گردید. برای جلوگیری از سوختن خازن کولرهای گازی و افزایش عمر مفید آن، بهتر است کولر را بهموقع سرویس کنید، محافظ ولتاژ مناسب نصب نمایید، کولر را در مکانی با دمای مناسب و نصب اصولی جایگذاری کنید، از روشن و خاموشکردن مکرر دستگاه پرهیز کنید و مهمتر از همه، از کولرهای گازی استاندارد و باکیفیت بالا استفاده نمایید.
برند ایوولی باتکیهبر تکنولوژی روز دنیا، طراحی مهندسیشده و استفاده از قطعات باکیفیت، توانسته نسل جدیدی از کولرهای گازی را به بازار عرضه کند که هم عملکرد بالا دارند، هم آسایش واقعی را برای شما به ارمغان میآورند. کولر گازی ایوولی با استفاده از خازنهای باکیفیت و مدار محافظ هوشمند، در برابر نوسانات برق، گرمای شدید تابستان و شرایط سخت محیطی مقاومت بالایی دارند و دیگر خبری از خرابی زودهنگام دستگاه و قطعات یا توقف ناگهانی کولر نیست. برای استعلام قیمت انواع کولر گازی میتوانید با شمارهتلفن 09196334577 تماس بگیرید.
سوالات متداول
1.از کجا بفهمیم خازن کولر گازی سوخته است؟
سخت روشن شدن کولر، شنیدن صدای وزوز، کار نکردن فن یا کمپرسور و خاموش شدن ناگهانی دستگاه می تواند نشانه سوختن خازن باشد. برای اطمینان، باید خازن توسط تعمیرکار بررسی و تست شود.
۲. مهم ترین علت سوختن خازن کولر گازی چیست؟
نوسان برق، گرمای زیاد، کارکرد طولانی کولر، کثیف بودن فیلتر و کندانسور و فرسوده شدن خازن از دلایل اصلی سوختن آن هستند. خرابی فن یا کمپرسور نیز می تواند فشار زیادی به خازن وارد کند.
۳. آیا خازن سوخته کولر گازی قابل تعمیر است؟
خازن معمولا قابل تعمیر نیست و باید با یک خازن جدید و مناسب تعویض شود. خازن جدید باید از نظر ظرفیت و ولتاژ با مدل قبلی هماهنگ باشد و تعویض آن را بهتر است به تعمیرکار متخصص بسپارید.

